Urineverlies in de overgang komt bij ongeveer een op de drie vrouwen voor en heeft twee oorzaken die samenvallen: de daling van het hormoon oestrogeen maakt het weefsel van blaas, plasbuis en vagina dunner en minder elastisch, en de bekkenbodem verliest met de leeftijd spierkracht. Het gevolg is urineverlies bij inspanning, plotselinge aandrang, of beide. Het is goed te verminderen met bekkenbodemtraining, blaastraining en soms lokale hormoontherapie. Wasbaar incontinentie ondergoed dat eruitziet als lingerie maakt dat je er in de tussentijd niet mee bezig hoeft te zijn.
Wat verandert er in de overgang?
Oestrogeen houdt de slijmvliezen van vagina, plasbuis en blaashals dik, doorbloed en soepel. Als de eierstokken minder oestrogeen aanmaken, wordt dit weefsel dunner en droger. Artsen noemen dit het urogenitaal syndroom van de menopauze. De gevolgen voor de blaas:
- De plasbuis sluit minder goed af
- De blaaswand raakt sneller geprikkeld, waardoor je vaker en dringender moet plassen
- De kans op blaasontstekingen neemt toe
Tegelijk verliezen de bekkenbodemspieren spiermassa, net als alle spieren na de 45. Was de bekkenbodem al verzwakt door eerdere zwangerschappen, dan wordt dat nu merkbaar.
Welke vormen van urineverlies komen voor?
Inspanningsincontinentie: een paar druppels tot een scheutje bij niezen, hoesten, lachen, tillen, springen of hardlopen. De bekkenbodem houdt de druk niet tegen.
Aandrangincontinentie: plotseling zo'n sterke aandrang dat je het toilet niet haalt. Vaak ook 's nachts vaker moeten plassen. De blaas trekt samen zonder dat hij vol is.
Gemengde incontinentie: een combinatie van beide, de meest voorkomende vorm in de overgang.
Wat helpt?
1. Bekkenbodemtraining
Ook op je vijftigste en zestigste zijn bekkenbodemspieren goed te trainen. Span de spieren aan alsof je een plas en wind tegelijk ophoudt, houd 5 seconden vast, ontspan 5 seconden, 10 keer, drie keer per dag. Span daarnaast kort aan vlak vóór je niest, hoest of iets optilt.
Een bekkenfysiotherapeut kan controleren of je de juiste spieren gebruikt (veel vrouwen persen juist) en een programma op maat maken. Vaak zijn drie tot zes behandelingen genoeg. Lees meer in ons artikel over bekkenbodemoefeningen.
2. Blaastraining bij aandrang
Ga niet uit voorzorg plassen. Probeer bij aandrang stil te staan, je bekkenbodem aan te spannen en rustig te ademen tot de aandrang afneemt; loop dan pas naar het toilet. Verleng de tijd tussen toiletbezoeken geleidelijk naar drie tot vier uur.
3. Lokale hormoontherapie
Een vaginale crème, tablet of ring met een lage dosis oestrogeen herstelt het slijmvlies van plasbuis en vagina. Het werkt lokaal en wordt nauwelijks in het bloed opgenomen, dus de bezwaren van systemische hormoontherapie gelden hier niet. Veel vrouwen merken binnen enkele weken minder aandrang en minder blaasontstekingen. Bespreek dit met je huisarts.
4. Leefstijl
- Blijf 1,5 tot 2 liter drinken, maar verdeel het over de dag en minder na 19:00 uur
- Beperk koffie, thee, alcohol en koolzuur; die prikkelen de blaas
- Voorkom obstipatie
- Blijf bewegen: een gezond gewicht vermindert de druk op de bekkenbodem
- Stop met roken; hoesten belast de bekkenbodem, en nicotine prikkelt de blaas
5. Ondergoed dat je niet in de weg zit
In de overgang komt urineverlies vaak onverwacht: bij een niesbui in de trein, een lachbui op een feestje, of net niet op tijd op het toilet. Een inlegkruisje dat je "voor de zekerheid" draagt schuift, voelt plastic aan en is bij een strakke broek zichtbaar.
Wasbaar incontinentie ondergoed vangt 50 tot 150 ml op in een kern van minder dan 3 mm, ziet eruit als gewone lingerie (met kant, naadloos of high-waist) en gaat mee in de was. Je draagt het als normaal ondergoed en vergeet dat je beschermd bent.
Bekijk wasbaar incontinentie ondergoed voor vrouwen →
Wanneer naar de huisarts?
- Als het urineverlies je dagelijkse activiteiten beperkt
- Bij herhaalde blaasontstekingen
- Als je bloed in de urine ziet
- Bij een drukkend of zwaar gevoel in de vagina (mogelijk een verzakking)
- Als oefeningen na drie maanden niets opleveren
Er zijn meer behandelingen dan de meeste vrouwen weten: van bekkenfysiotherapie en lokale hormonen tot medicatie tegen aandrang en, bij hardnekkige inspanningsincontinentie, een kleine operatie. Urineverlies is geen onvermijdelijk onderdeel van ouder worden.
Veelgestelde vragen
Gaat urineverlies in de overgang vanzelf weg?
Meestal niet. Zonder aanpak blijft het gelijk of neemt het toe. Met bekkenbodemtraining en eventueel lokale hormonen verbetert het bij de meeste vrouwen duidelijk.
Heeft hormoontherapie invloed op urineverlies?
Lokale vaginale oestrogenen helpen vaak bij aandrang en blaasontstekingen. Systemische hormoontherapie (tabletten, pleisters) is niet bedoeld voor urineverlies en kan het soms zelfs iets verergeren.
Kan ik wasbaar incontinentie ondergoed ook 's nachts dragen?
Ja. Kies een model met sterke absorptie. De kern houdt vocht vast, ook liggend.
Is urineverlies in de overgang hetzelfde als een verzakking?
Nee, maar ze komen vaak samen voor omdat beide met een verzwakte bekkenbodem te maken hebben. Een verzakking geeft een drukkend of zwaar gevoel; laat dit beoordelen door je huisarts.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies.
Meer lezen: Wasbaar incontinentie ondergoed voor vrouwen: de complete gids